Header Title


උදනිඳුගේ සිතුවිලි

2015/07/02

සැක උපදන “නිසැක ධාතු”

අධි ඇසළ පෝයත් ගෙවුණි. දෙපෝයකට පෙර ලියන්නට සිටි දෙයක් ලියන්නේ දැන් ය. මේ වෙසක් සමයේ සිදුවීමක් සම්බන්ධයෙනි. පෝය ගැන නම් නොවේ. පෝය (අධි පෝය) පිළිබඳව මම මීට පෙර ලියා ඇත්තෙමි.

“නිසැක ධාතු” යන දෙවදන පසුගිය වෙසක් සමයේ බොහෝ දෙනා විද්‍යුත් මාධ්‍ය තුළින් අසන්නට දකින්නට ඇති බව දනිමි. එක්තරා මාධ්‍ය ආයතනයක් වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති විහාරයේ තැන්පත් කොට ඇති ශ්‍රී සර්වඥ ධාතුන් වහන්සේ කතරගම කිරිවෙහෙර පරිශ්‍රයට වඩමවා සිදු කළ සර්වඥ ධාතු වන්දනාව “නිසැක ධාතු” වන්දනාවක් ලෙස නම් කොට තිබුණි. ක්‍රියාව ඉතා වටිනා එකකි. සද්භාවයෙන් කළේ නම් මහත් ආනිසංස සහිත පින්කමකි. එහෙත් දුරදිග නොබලා කරන සමහර ක්‍රියා වලින් පිංකම් පව්කම් බවට පරිවර්තනය වේ. එවන් දේ පෙන්වා දීමට බෞද්ධයෙක් වශයෙන් මටත් අයිතියක් හා වගකීමක් ඇති බැවින් මෙය ලියමි.

ඉහත “නිසැක ධාතු” යන නාමකරණය කවුරු විසින් හඳුන්වා දුන්නාද යන්න මම නොදනිමි. නමුත් බොහෝදුරට එය එම නාලිකාවේ වැඩසටහන් නිෂ්පාදනය කිරීමට සම්බන්ධ පුද්ගලයෙක් හෝ පුද්ගලයින් විසින් කරන්නට ඇතැයි සිතමි. එම දෙවදන ඉතිහාසයේ මීට පෙර අප අසා නැති එකකි. එයින් ජනිත වන අතුරු ඵල ද බොහෝමයකි. මූලික වශයෙන්ම සිදුවන්නේ ලංකාවේ තවත් බොහෝ ප්‍රදේශයන් හි තැන්පත් කර ඇති ධාතුන් වහන්සේලාගේ නිසැක බව පිළිබඳව සැක මතු කිරීමයි. මෙයින් එම ධාතුන් වහන්සේලාගේ නිර්ව්‍යාජත්වය පිළිබඳව සාමාන්‍ය ජනතාවගේ සිත් තුළ සැක ඉපදීම සිදුනොවන්නේ යැයි කිසිවෙකුටත් කිවනොහැක්කේය. මෙතෙක් කලක් අතිමහත් බැතියෙන් හෝ ශ්‍රද්ධාවෙන් තමන් වන්දනා කළ ශ්‍රී සර්වඥ ධාතුන් වහන්සේලා, මහ රහත් ධාතුන් වහන්සේලා ඇතුළු ධාතුන් වහන්සේලා පිළිබඳව ඔවුන් සැක මතු කරගනු ඇත. එයින් සිදුවන්නේ කුසලය හීන වීමයි. ආනිසංස හීන වීමයි.

එහෙත් ධාතුන් වහන්සේලා බුද්ධිමත්ව ශ්‍රද්ධාවෙන් වන්දනා කරන බෞද්ධයාට ඒවායේ සැක හෝ නිසැක බව කිසිසේත් ම අදාළ වන්නේ නැත. ඒවා උපයෝගී කරගනිමින් තුනුරුවන් අරමුණු කර අපමණ චිත්ත ප්‍රීතියක් ඇති කරගන්නේ නම්, ශ්‍රද්ධාව දියුණු කරගන්නේ නම්, එම ධාතුන් වහන්සේ තවත් එක් වස්තුවක් පමණි. එවිට මහත් කුසලයක් පිරෙන්නේ ය. බුද්ධ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නය අරමුණු කොට දුසිල්වත් භික්ෂුවකට දානයක් පිදුවත් මහත් කුසලයක් වන්නා සේ ය. අනාගතයෙහි පහළ වන්නේ යැයි කියන “කාසාව කණ්ඨක” භික්ෂුවක් සම්බන්ධයෙන් වුවද තත්ත්වය එසේම ය. මේ සියල්ල සිතත් සමඟ වන ගනුදෙනුවක් බැවිනි. නමුත් අවාසනාවකට බොහෝ ලාංකික බෞද්ධයින් හට මෙම චිත්ත පුහුණුව හෝ අවබෝධය නොමැත. එවැනි පුද්ගලයින්ගේ යටි සිතේ “නිසැක ධාතු” යන වචනයේ පිහිටෙන් විචිකිච්ඡාව රැ‍ඳෙන්නට ඉඩ තිබේ.

පවතින තරඟකාරී වටාපිටාව තුළ නාලිකාවකට සිය “මාර්කටිං” වුවමනාව වෙනුවෙන් නම් මෙය ආකර්ෂණීය දෙවදනක් විය හැකි නමුත්, මෙවන් ක්‍රියා නිසා බෞද්ධ ජනතාවට සහ සම්බුද්ධ ශාසනයට හානියක් වන බව තේරුම් ගත යුතුය. පසුව හෝ අවබෝධ කරගත යුතුය.

2015/04/09

දැවිල්ල මනින ඒකකය

මේක ළඟදී කොච්චි ගැන කියවන්න ගිහින් වෙච්චි දෙයක්. ඕගොල්ලො දන්නවාද දැවිල්ල නැත්නම් සැර මනින්න ඒකකයකුත් තියෙනවා කියලා? මේකට කියන්නේ ස්කෝවිල් පරිමාණය (Scoville scale) කියලා. ඔය ස්කෝවිල් කියන්නේ මේ ක්‍රමය ලෝකෙට හඳුන්වා දුන්න කෙනාගේ නම.

සරලව කිව්වොත් මෙතැනදී කරන්නේ මිරිස් ජාතියක ඇති කැප්සිනොයිඩ (capsinoid) ප්‍රමාණය මනින එක. එතැනදී මිරිස්වල තියෙන කැප්සිනොයිඩ වෙන් කරලා අරං සීනි ද්‍රාවණයක කලවම් කරනවා. ඊට පස්සේ ඒකට මිනිස්සු 5 දෙනෙකුගේ උදව්වත් (රස බැලීමට) ලබා ගන්න නිසා මේ මිම්ම නිවැරදි ම එකක් නෙමෙයි. අන්තිමේ දී කොච්චර සැරද කියලා කියන්නේ SHU එහෙමත් නැත්නම් Scoville heat units ගාණෙන්. උදාහරණයක් වශයෙන් කිව්වොත් අපි සාමාන්‍යයෙන් දන්න කොච්චි කරලක SHU ගාණ 100,000 - 225,000 අතර වෙනවා.

හැබැයි 1980 ගණන් වලින් පස්සේ දැවිල්ල මනින්න වඩාත් විද්‍යාත්මක වගේම නිවැරදි ක්‍රමයක් පාවිච්චි වෙනවා. ඒකට කියන්නේ High-performance liquid chromatography (අධි ක්‍රියාකාරීත්ව ද්‍රව වර්ණලේඛ ක්‍රමය) කියලා. ඉතින් වැඩිදුර විස්තර දැනගන්න ඔය ලින්ක්වලට ගිහින් කියවලා බලන්න.

2014/10/14

මොනරු ඇවිත්

මම දන්න කෙනෙක් ළඟදි පුදුම හිතෙන කතාවක් කිව්වා. ඒ මතුගමට කිට්ටුවත් මොනරු ඉන්නවා කියලා. සාමාන්‍යයෙන් මොනරු ඉන්නේ වියලි කලාපයේ. ඒත් දැන් ටික ටික තෙත් කලාපෙටත් ඇවිල්ලා. මීට අවුරුදු කීපයකට කලින් මම මාතර පැත්තේ මොනරු දැකලා තියෙනවා. ඒ වගේම බෙලිඅත්තෙත්. ඊට පස්සේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ සමහර ප්‍රදේශවල ඉන්නවා කියලා අහලා තියෙනවා. දැන් කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ. තව ටික කාලෙකින් කොළඹටත් ඒවි. ඉතින් පැහැදිලි බෝ වීමේ රටාවක් පේන්න තියෙනවා. මේ සත්තු මේ විදියට පැතිරෙන්න හේතුව හොයලා බලන එකත් සෑහෙන වටිනවා. මොකද අවුරුදු කීපයක් තුළ තමයි මේ ප්‍රවණතාවය ඇති වෙලා තියෙන්නේ.

දැන් කෙනෙක්ට හිතෙන්න පුළුවන් මොකක්ද ප්‍රශ්නෙ කියලා. ප්‍රශ්නෙ තමයි මොනරු වගා පාළු කිරීම. ඌ සර්ව භක්ෂකයෙක්. සර්පයෝ පවා ආහාරයට ගන්නවා. ඊට අමතරව ධාන්‍ය ජාති කන්න හරි ආසයි. මේ හින්දා ගොවීන්ට වෙන හානිය වගේම පරිසරයේ සමතුලිතබවත් නැති වෙනවා. පොඩ්ඩක් අන්තර්ජාලයේ හොයලා බැලුවොත් දැනගන්න ලැබේවි මොනරු නිසා ඉන්දියාව, පකිස්තානය වගේ රටවල වගා බිම් අතහැරලා දාන්න පවා සිද්ධ වුණ බව. ඒ නිසා කවදාහරි ‍”මොනර උවදුරක්” ගැන කතා කරන්න සිද්ධ වෙන්න කලින් ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම ඉතා වැදගත්.

2014/04/03

පස් ගෝ රස

“පස් ගෝ රස” යනු එළකිරිවලින් සාදාගන්නා නිෂ්පාදන පහකි. එනම් කිරි, දී (කිරි) / මුදවපු කිරි, මෝරු, වෙඬරු, ගිතෙල් යනුවෙනි. මේවායේ ඉංග්‍රීසි නාම බොහෝ දෙනාට පටලැවිල්ලකි. කාර්යාල සගයෙකුගේ උපකාරයත්, මගේ කෙටි පර්යේෂණයකත් අවසානයේ පහත සඳහන් ආකාරයට තහවුරු කරගතිමි.

  • කිරි        -    Milk
  • දී (කිරි)    -    Curd
  • මෝරු     -    Whey
  • වෙඬරු    -    Butter
  • ගිතෙල්    -    Ghee

2014/01/30

සිංහල IT වදන්

තොරතුරු තාක්ෂණ ක්ෂේත්‍රයේ භාවිතා වන වචන සඳහා සිංහල යෙදුම් සෙවීම විටෙක ඉතා අසීරු කටයුත්තකි. රාජ්‍ය භාෂා දෙපාර්තමේන්තුව, ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය සහ තවත් පුද්ගලික ආයතන විසින් හඳුන්වාදුන් පාරිභාෂික ශබ්දමාලා තිබුණ ද ඒවායින් සියලු අඩුපාඩු සම්පූර්ණ වී නොමැත. නිතර එක්වන අලුත් වදන් නිසා තත්ත්වය තවත් බැරෑරුම් වේ. මාගේ රැකියා ස්වභාවය අනුව මෙවන් අවස්ථාවලට නිතර මුහුණ දීමට සිදුවන අතර එවන් අවස්ථාවන්හි දී සාම්ප්‍රදායික වෘත්තීයමය පරිවර්තකයින් පවා අසීරුතාවයට පත් වේ.

කළ හැක්කේ අලුතින් වචන නිර්මාණය කිරීම හෝ එම අර්ථයම ඉස්මතු වන ආකාරයෙන් වදන් පෙළගැස්වීම ය. පසුව සඳහන් කළ විකල්පය සෑම විටකදී ම සාර්ථක නොවන්නේ පරිවර්තනයේ ස්වභාවය හා සන්දර්භය අනුව එම භාවිතාව ප්‍රායෝගික නොවීමට ඉඩකඩ ඇති බැවිනි. එනිසා මා අතින් කාලයක් මුළුල්ලේ නිර්මාණය වූ වදන්/යෙදුම් කිහිපයකි. ඔබගේ රුචිය හෝ අවශ්‍යතාවය අනුව මේවා භාවිතා කළ හැකි බැවින් මෙහි පළ කරමි. තවත් ඒවා නිර්මාණය වුවහොත් මෙම ලිපියම නැවත නැවත යාවත්කාලීන කරන්නෙමි.

Process redundancies - ක්‍රියාවලි අතිරික්තයන්
Predicting trends or patterns - නැඹුරුතා හා රටා පුරෝකථනය
Document & Workflow Management System - ලේඛන හා කාර්ය ප්‍රවාහ කළමනාකරණ පද්ධතිය
Process integration - ක්‍රියාවලි සමෝධානය
ICT enabled - තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණයෙන් බල ගැන්වුණු
Integrated information solution - සංගෘහිත තොරතුරු විසඳුම
Integrated approach - සමෝධානික ප්‍රවේශය
Process owners - ක්‍රියාවලි හිමිකරුවන්
Discussion groups - සංවාද සමූහ
e-Parliament - ඉ-පාර්ලිමේන්තුව
Digital chamber - අංකිත/ඩිජිටල් සභාව
Global Centre for ICT in Parliament - පාර්ලිමේන්තුවල තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණයන් සඳහා වූ ගෝලීය මධ්‍යස්ථානය
Open Source Productivity tools - විවෘත මූලාශ්‍ර ඵලදායිතා මෙවලම්
Assessment tools - ඇගයුම් මෙවලම්
Reachability - ප්‍රවේශ හැකියාව
Secure access - ආරක්ෂිත පිවිසීම
Outdoor digital screening system - එළිමහන් ඩිජිටල් තිරගතකිරීමේ/විකාශන පද්ධතිය
Document-handling system - ලේඛන පරිහරණ පද්ධතිය
Document repositories - ලේඛන සංචිත
Data stores - දත්ත ගබඩා
Concept paper - සංකල්ප පත්‍රිකාව
Phased-out approach - අදියර ගත ප්‍රවේශය
Intranet portal - අන්තඃජාල බිහිදොර
Web traffic - වෙබ් දත්ත ගමනාගමනය
Network traffic - ජාල තොරතුරු ප්‍රවාහය
Streaming - විකාශය කිරීම
Sharing - බෙදාගැනීම / බෙදාහැරීම
Data loss - දත්ත හානිය
RSS reader - RSS කියවනය
Up-to-date - යාවත්කාලීන
Format - ස්වරූපය
High-resolution - අධි තීව්‍රතාවය
Wired - රැහැන් සහිත
Leased connectivity - පැවරූ සම්බන්‍ධකතාවය

අතුරු මුහුණත් සඳහා

Captcha / Security code - ආරක්ෂක කේතය
Discussion Forum - සාකච්ඡා මණ්ඩපය / සංවාද මණ්ඩපය
Forum thread - සංවාදය
Forum topic - සංවාද මාතෘකාව
Follow-up comments - අනුගාමී අදහස්
Anonymous user - අඥාත පරිශීලකයා
Login with Facebook - ෆේස්බුක් මගින් පිවිසෙන්න
Logout - පිටවෙන්න
Social profile - සමාජ මාධ්‍යය ගිණුම
Video is not supported - වීඩියෝවට සහය නොදක්වයි
Reset - හිස් කරන්න
On-demand - අවැසි පරිදි
Mailing List - ඊ-මේල් ලැයිස්තුව
Newsletter Subscription - ඊ-මේල් ලැයිස්තු ග්‍රාහකත්වය
Subscribe - බැ‍ඳෙන්න
Share this - මෙය ප්‍රචාරණය කරන්න
Increase/Decrease font size - අකුරු ලොකු/පොඩි කරන්න
Switch to Sinhala - සිංහල භාෂාවට මාරු වෙන්න / සිංහලට මාරු වෙන්න
{X} is Loading – {X} ප්‍රවේශනය වෙමින් පවතී
Common words - අප්‍රධාන වචන


සැ.යු.:
  • මෙහි සමහර යෙදුම් තවත් පුද්ගලයින් අතින් ද නිර්මාණය වී තිබිය හැකිය.
  • මෙම වදන් සෑම සන්දර්භයකටම සුදුසු නොවනු ඇත.
  • මේ වදන්/යෙදුම් සඳහා විකල්ප ද පවතී.