Header Title


උදනිඳුගේ සිතුවිලි

2016/08/01

නම් තැබීම

සිංහල සංස්කෘතිය තුළ අලුත උපන් දරුවෙකුට නමක් තැබීම සුළු පටු කාර්යයක් නොවේ. මම ද මේ අත්දැකීමට දෙවරක් මුහුණ දුන්නෙක්මි. එයට හේතුව වන්නේ නම් තැබීමේ දී සාධක කිහිපයක් සලකා බැලීමට සිදුවන නිසාය. සමහරු මේ ගැන එතරම් නොතැකුව ද මින් සාධක එකක් දෙකක් හෝ සලකා බලති. අනෙකුත් නම් හා සසඳන විට සිංහල නම්වල වේගවත් විකාශයට/පරිණාමයට ද මෙය හේතුවක් වී ඇත. අයෙක් මෙය හුදෙක් විකාර රූපී නම් ඇතිකරන, මෙයම ව්‍යාපාරයක් කරගත් පිරිසකගේ පැවැත්ම තහවුරු කරන, සමාජයේ දහසකුත් එකක් විලාසිතා අතරට තවත් විලාසිතාවක් එක් කළ ක්‍රියාවක් සේ සලකති. ඒ කෙසේ වෙතත් නමක් තෝරා ගැනීමේ දී හෝ නිර්මාණය කිරීමේ දී ශාස්ත්‍රීයත්වය හා ප්‍රායෝගිකත්වය යන දෙකම මත පදනම් වන්නේ නම් මැනවි.

ජ්‍යෝතිෂය අනුව නමකට අකුරු දෙන්නේ උපන් දවසට, ලග්නයට හා උපන් නැකතට ය. එමෙන්ම නැකත් පාදය අනුවත්, උපන් නැකත අනෙක් නැකත් සමඟ ඇති සම්බන්ධතාවය අනුවත් අක්ෂර තෝරනු ලැබේ. ඒ පිළිබඳ වැඩිදුර විස්තර පහත දැක්වේ.

උපන් දවස අනුව නිර්දේශිත අකුරු

සඳුදා - ය, ර, ල, ව, ශ, ෂ, ස, හ, ළ
අඟහරුවාදා - ක, ඛ, ග, ඝ, ඬ
බදාදා - ට, ඨ, ඩ, ඪ, ණ
බ්‍රහස්පතින්දා - ත, ථ, ද, ධ, න
සිකුරාදා - ච, ඡ, ජ, ඣ, ඤ
සෙනසුරාදා -  ප, ඵ, බ, භ, ම
ඉරිදා - අ, ඉ, උ, එ, ඔ

ලග්නය අනුව නිර්දේශිත අකුරු

මේෂ ලග්නය - අ, ආ, ශ
වෘෂභ ලග්නය - ඉ, ඊ, උ, ෂ
මිථුන ලග්නය - ඌ, ඍ, ඎ, ස
කටක ලග්නය - ග, ඝ, එ, හ
සිංහ ලග්නය - ඓ, ඔ, ඖ, ළ
කන්‍යා ලග්නය - අං, අඃ
තුලා ලග්නය - ක, ඛ, ග, ඝ, ඞ
වෘශ්චික ලග්නය - ච, ඡ, ජ, ඣ, ඤ
ධනු ලග්නය - ට, ඨ, ඩ, ඪ, ණ
මකර ලග්නය - ත, ථ, ධ, ද, න
කුම්භ ලග්නය - ප, ඵ, බ, භ, ම
මීන ලග්නය - ය, ර, ල, ව


උපන් නැකත අනුව නිර්දේශිත අකුරු

නැකත 1 වැනි පාදය 2 වැනි පාදය 3 වැනි පාදය 4 වැනි පාදය
අස්විද  චු චෙ චො
බෙරණ  ලි ලු ලෙ ලො
කැති  අ  එ
රෙහෙණ  ඔ වි වු
මුවසිරස  වෙ වො කි
අද  කු
පුනාවස  කෙ කො හි
පුෂ  හු හෙ හො
අස්ලිස  ඩි ඩු ඩෙ ඩො
මා  ම මි  මු මෙ
පුවපල්  මො  ටි ටු
උත්‍රපල්  ටෙ ටො පි
හත  පු
සිත  පෙ පො රි
සා  රු රෙ රො
විසා  ති තු තෙ  තො
අනුර  න නි නු නෙ
දෙට  නො  ය යි යු
මුල  යෙ යො බි
පුවසල  බු  ඪ
උත්‍රසල  බෙ බො ජි
සුවණ  ජු ජෙ ජො
දෙනට  ග  ගි  ගු ගෙ
සියාවස  ගො සි සු
පුවපුටුප  සෙ සො දි
උත්‍රපුටුප  දු
රේවතී  දෙ ‍දො  චි

මෙහිදී නැකත් පාදය අනුව ම අක්ෂර තෝරාගත හැකි නම් වඩාත් යෝග්‍ය වේ.


උපන් නැකතට “සුබදායී” මෙන්ම “අසුබදායී” ලෙස බලපාන නැකැත් වර්ග පවතින නිසා ඒ අනුව ද අක්ෂර තෝරා ගැනේ. ජන්ම, සම්පත්, ක්ෂේම, සාධක, මිත්‍ර, පරම මිත්‍ර යනාදිය සුබ කාණ්ඩ වන අතර විපත්, ප්‍රත්‍යාරි, වධ යනාදිය අසුබ කාණ්ඩයන් ය. එමනිසා එකී “සුබ” වර්ගයන්ට අයත් නැකත් වල අක්ෂර තෝරා ගැනීමට ද සැලකිලිමත් වන්නේ නම් මැනවි. බොහෝ විට අනෙක් සාධකවලට වඩා උපන් නැකතට සහ ලග්නයට මුල් තැන දීමක් සිදු වේ.


ශබ්ද ශාස්ත්‍රය වනාහී නම් තේරීමේ දී හා නිර්මාණය කිරීමේ දී අවධානය යොමු කෙරෙන තවත් ක්ෂේත්‍රයකි. ඉතා පෘථුල ලෙස හැදෑරිය යුතු විෂයක් වන මෙය ජ්‍යෝතිෂය සමඟ ද සමීප සම්බන්ධතාවයක් දක්වයි. මෙහි සඳහන් කරනුයේ මූලික හා ප්‍රචලිත කරුණු කිහිපයක් පමණි.


ගණ

භූමි, දේව, චන්ද්‍ර, ජල යනුවෙන් සුබ ගණ හතරකි. සූර්ය, ගිනි, වායු, ආකාශ යනුවෙන් අසුබ ගණ හතරකි. ගණයකට මාත්‍රා තුනකි. සරලාකාරයෙන් පවසතොත් මාත්‍රාවක් කෙටි අකුරක් (ලඝු) හෝ දීර්ඝ අකුරක් (ගුරු) විය හැකිය. එක් එක් ගණය හා එහි විපාක පහත දැක්වේ.

ගණය අක්ෂර සංයෝජනය ප්‍රතිඵල
භූමි ගු ගු ගු ජය
දේව ල ල ල තේජස්
චන්ද්‍ර ගු ල ල සෙත්
ජල ල ගු ගු ආයු
සූර්ය ල ගු ල ලෙඩ
අග්නි ගු ල ගු දැඩි ශෝක
වායු ල ල ගු මරණ
ආකාශ ගු ගු ල ව්‍යසන

උදාහරණයක් වශයෙන් “තනූජා” යන වචනය ගතහොත් එය කෙටි අක්ෂරයක් සහ දීර්ඝ අක්ෂර දෙකකින් (ල/ගු/ගු) සෑදී තිබේ. එනම් ජල ගණයට අයත් වේ.

මීට අමතරව එක් එක් ගණයට හිමි නැකතක් ද වේ. මෙය ශබ්ද ශාස්ත්‍රය ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රයත් සමඟ සම්බන්ධ වන එක් තැනකි. එනිසා නැකතට ගැලපෙන සේ ගණ තෝරන්නෝ ද වෙති.

අක්ෂර වර්ග

දිව්‍ය, මනුෂ්‍ය, අපාය වශයෙන් අක්ෂර වර්ග තුනකි. නම්වල මුල් අකුරු සඳහා දිව්‍ය හෝ මනුෂ්‍ය අක්ෂර යොදා ගැනීම සුදුසු බව පැවසේ.

දිව්‍ය අක්ෂර - ඉ, ඔ, ට, ඩ, ත, ද, ල, ව, ස
මනුෂ්‍ය අක්ෂර - උ, ප, බ, ග, හ
අපායක්ෂර - එ, ක, ය, ම, ර, ජ, අ, ණ, න, ළ, අං

අක්ෂර වේධය

සාමාන්‍යයෙන් මෙය එතරම් සලකා බැලෙන සාධකයක් නොවේ. වේධය යනුවෙන් මෙහිදී අදහස් කරනුයේ ගැටීමය. එනම් නාමයන් හි මුලකුරු වල ස්වරයන්හි ගැටීමයි. සෙත් කවි/ වස් කවි නිර්මාණයේ දී මේ පිළිබඳව දැඩි සැලකිල්ලක් දක්වයි. මව්පියන්ගේ සහ අනෙකුත් සහෝදර/සහෝදරියන්ගේ නම් හා වේධ නොවන පරිදි මුලකුරු තෝරා ගැනීම භාවිතාව යි.

  • "අ" ස්වරයට "උ" ස්වරය වේධ වේ
  • "ආ" ස්වරයට "ඌ" ස්වරය වේධ වේ
  • "ඉ" ස්වරයට "එ, ඒ" ස්වරය වේධ වේ
  • "ඊ" ස්වරයට "ඔ, ඕ" ස්වරය වේධ වේ


මෙවන් ශාස්ත්‍රීය සාධක පිළිබඳව සැලකිලිමත් වන අතර ප්‍රායෝගිකත්වය සහ නමේ අර්ථය පිළිබඳව ද දැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතුය. දරුවාගේ නම පැහැදිලිව පහසුවෙන් උච්චාරණය කළ හැකි වීම ඉතා වැදගත් වේ. එසේ නොවුණහොත් ගණ පිහිටා නිර්මාණය කළ නමක වුවද අපේක්ෂිත ප්‍රතිඵලය වෙනුවට ප්‍රතිවිරුද්ධ ඵලයක් ලැබීමට හැකියාව ඇති බැවිනි.

වර්තමානයේ නමක් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ලියද්දී ව්‍යාකූලත්වයකින් තොරව සන්නිවේදනය කිරීමට පුළුවන් විය යුතු බව මගේ අදහසයි. එමෙන්ම නම සම්පූර්ණ වශයෙන් කියවද්දී රිද්මයානුකූල බවක් පැවතීම ද සුදුසු වේ.

මේ සියලු කරුණු සලකා බැලූවිට වඩාත් ම යෝග්‍ය නමක් තෝරාගැනීම ඉතා අපහසු කාර්යයක් බව වැටහෙනු ඇති. එහෙත් මේ කිසිවකට අනුගත නොවුණු නම් ඇති, යහපත්, සාර්ථක ජීවිත ගතකරන පුද්ගලයින් ද සිටින බව විශේෂයෙන් පැවසිය යුතුය. ඒ අතරම සියලු සාධක බලා පිහිටුවන ලද නම් ඇති, එහෙත් ඉතා අවාසනාවන්ත ජීවිත ගත කරන, සමාජ විරෝධී ක්‍රියාවන්හි පවා නිරත පුද්ගලයින් ද සිටින බව ඔබට වැටහෙනු ඇති.

අවසාන වශයෙන් පැවසිය යුතු දෙයක් තිබේ. එනම්, මා මෙම විෂයෙහි ප්‍රවීණයෙකු නොවන අතර අත්දැකීමෙන් ලත් දැනුම් කරුණු පමණක් මෙහි දක්වා ඇති බවයි. එනිසා හැකි සෑමවිටම ක්ෂේත්‍රයේ පරිණත ප්‍රවීණයෙක් වෙත ගොස් ඔබගේ අවශ්‍යතාවය ඉටුකරගැනීමට වගබලා ගන්න.

2015/07/02

සැක උපදන “නිසැක ධාතු”

අධි ඇසළ පෝයත් ගෙවුණි. දෙපෝයකට පෙර ලියන්නට සිටි දෙයක් ලියන්නේ දැන් ය. මේ වෙසක් සමයේ සිදුවීමක් සම්බන්ධයෙනි. පෝය ගැන නම් නොවේ. පෝය (අධි පෝය) පිළිබඳව මම මීට පෙර ලියා ඇත්තෙමි.

“නිසැක ධාතු” යන දෙවදන පසුගිය වෙසක් සමයේ බොහෝ දෙනා විද්‍යුත් මාධ්‍ය තුළින් අසන්නට දකින්නට ඇති බව දනිමි. එක්තරා මාධ්‍ය ආයතනයක් වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති විහාරයේ තැන්පත් කොට ඇති ශ්‍රී සර්වඥ ධාතුන් වහන්සේ කතරගම කිරිවෙහෙර පරිශ්‍රයට වඩමවා සිදු කළ සර්වඥ ධාතු වන්දනාව “නිසැක ධාතු” වන්දනාවක් ලෙස නම් කොට තිබුණි. ක්‍රියාව ඉතා වටිනා එකකි. සද්භාවයෙන් කළේ නම් මහත් ආනිසංස සහිත පින්කමකි. එහෙත් දුරදිග නොබලා කරන සමහර ක්‍රියා වලින් පිංකම් පව්කම් බවට පරිවර්තනය වේ. එවන් දේ පෙන්වා දීමට බෞද්ධයෙක් වශයෙන් මටත් අයිතියක් හා වගකීමක් ඇති බැවින් මෙය ලියමි.

ඉහත “නිසැක ධාතු” යන නාමකරණය කවුරු විසින් හඳුන්වා දුන්නාද යන්න මම නොදනිමි. නමුත් බොහෝදුරට එය එම නාලිකාවේ වැඩසටහන් නිෂ්පාදනය කිරීමට සම්බන්ධ පුද්ගලයෙක් හෝ පුද්ගලයින් විසින් කරන්නට ඇතැයි සිතමි. එම දෙවදන ඉතිහාසයේ මීට පෙර අප අසා නැති එකකි. එයින් ජනිත වන අතුරු ඵල ද බොහෝමයකි. මූලික වශයෙන්ම සිදුවන්නේ ලංකාවේ තවත් බොහෝ ප්‍රදේශයන් හි තැන්පත් කර ඇති ධාතුන් වහන්සේලාගේ නිසැක බව පිළිබඳව සැක මතු කිරීමයි. මෙයින් එම ධාතුන් වහන්සේලාගේ නිර්ව්‍යාජත්වය පිළිබඳව සාමාන්‍ය ජනතාවගේ සිත් තුළ සැක ඉපදීම සිදුනොවන්නේ යැයි කිසිවෙකුටත් කිවනොහැක්කේය. මෙතෙක් කලක් අතිමහත් බැතියෙන් හෝ ශ්‍රද්ධාවෙන් තමන් වන්දනා කළ ශ්‍රී සර්වඥ ධාතුන් වහන්සේලා, මහ රහත් ධාතුන් වහන්සේලා ඇතුළු ධාතුන් වහන්සේලා පිළිබඳව ඔවුන් සැක මතු කරගනු ඇත. එයින් සිදුවන්නේ කුසලය හීන වීමයි. ආනිසංස හීන වීමයි.

එහෙත් ධාතුන් වහන්සේලා බුද්ධිමත්ව ශ්‍රද්ධාවෙන් වන්දනා කරන බෞද්ධයාට ඒවායේ සැක හෝ නිසැක බව කිසිසේත් ම අදාළ වන්නේ නැත. ඒවා උපයෝගී කරගනිමින් තුනුරුවන් අරමුණු කර අපමණ චිත්ත ප්‍රීතියක් ඇති කරගන්නේ නම්, ශ්‍රද්ධාව දියුණු කරගන්නේ නම්, එම ධාතුන් වහන්සේ තවත් එක් වස්තුවක් පමණි. එවිට මහත් කුසලයක් පිරෙන්නේ ය. බුද්ධ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නය අරමුණු කොට දුසිල්වත් භික්ෂුවකට දානයක් පිදුවත් මහත් කුසලයක් වන්නා සේ ය. අනාගතයෙහි පහළ වන්නේ යැයි කියන “කාසාව කණ්ඨක” භික්ෂුවක් සම්බන්ධයෙන් වුවද තත්ත්වය එසේම ය. මේ සියල්ල සිතත් සමඟ වන ගනුදෙනුවක් බැවිනි. නමුත් අවාසනාවකට බොහෝ ලාංකික බෞද්ධයින් හට මෙම චිත්ත පුහුණුව හෝ අවබෝධය නොමැත. එවැනි පුද්ගලයින්ගේ යටි සිතේ “නිසැක ධාතු” යන වචනයේ පිහිටෙන් විචිකිච්ඡාව රැ‍ඳෙන්නට ඉඩ තිබේ.

පවතින තරඟකාරී වටාපිටාව තුළ නාලිකාවකට සිය “මාර්කටිං” වුවමනාව වෙනුවෙන් නම් මෙය ආකර්ෂණීය දෙවදනක් විය හැකි නමුත්, මෙවන් ක්‍රියා නිසා බෞද්ධ ජනතාවට සහ සම්බුද්ධ ශාසනයට හානියක් වන බව තේරුම් ගත යුතුය. පසුව හෝ අවබෝධ කරගත යුතුය.

2015/04/09

දැවිල්ල මනින ඒකකය

මේක ළඟදී කොච්චි ගැන කියවන්න ගිහින් වෙච්චි දෙයක්. ඕගොල්ලො දන්නවාද දැවිල්ල නැත්නම් සැර මනින්න ඒකකයකුත් තියෙනවා කියලා? මේකට කියන්නේ ස්කෝවිල් පරිමාණය (Scoville scale) කියලා. ඔය ස්කෝවිල් කියන්නේ මේ ක්‍රමය ලෝකෙට හඳුන්වා දුන්න කෙනාගේ නම.

සරලව කිව්වොත් මෙතැනදී කරන්නේ මිරිස් ජාතියක ඇති කැප්සිනොයිඩ (capsinoid) ප්‍රමාණය මනින එක. එතැනදී මිරිස්වල තියෙන කැප්සිනොයිඩ වෙන් කරලා අරං සීනි ද්‍රාවණයක කලවම් කරනවා. ඊට පස්සේ ඒකට මිනිස්සු 5 දෙනෙකුගේ උදව්වත් (රස බැලීමට) ලබා ගන්න නිසා මේ මිම්ම නිවැරදි ම එකක් නෙමෙයි. අන්තිමේ දී කොච්චර සැරද කියලා කියන්නේ SHU එහෙමත් නැත්නම් Scoville heat units ගාණෙන්. උදාහරණයක් වශයෙන් කිව්වොත් අපි සාමාන්‍යයෙන් දන්න කොච්චි කරලක SHU ගාණ 100,000 - 225,000 අතර වෙනවා.

හැබැයි 1980 ගණන් වලින් පස්සේ දැවිල්ල මනින්න වඩාත් විද්‍යාත්මක වගේම නිවැරදි ක්‍රමයක් පාවිච්චි වෙනවා. ඒකට කියන්නේ High-performance liquid chromatography (අධි ක්‍රියාකාරීත්ව ද්‍රව වර්ණලේඛ ක්‍රමය) කියලා. ඉතින් වැඩිදුර විස්තර දැනගන්න ඔය ලින්ක්වලට ගිහින් කියවලා බලන්න.

2014/10/14

මොනරු ඇවිත්

මම දන්න කෙනෙක් ළඟදි පුදුම හිතෙන කතාවක් කිව්වා. ඒ මතුගමට කිට්ටුවත් මොනරු ඉන්නවා කියලා. සාමාන්‍යයෙන් මොනරු ඉන්නේ වියලි කලාපයේ. ඒත් දැන් ටික ටික තෙත් කලාපෙටත් ඇවිල්ලා. මීට අවුරුදු කීපයකට කලින් මම මාතර පැත්තේ මොනරු දැකලා තියෙනවා. ඒ වගේම බෙලිඅත්තෙත්. ඊට පස්සේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ සමහර ප්‍රදේශවල ඉන්නවා කියලා අහලා තියෙනවා. දැන් කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ. තව ටික කාලෙකින් කොළඹටත් ඒවි. ඉතින් පැහැදිලි බෝ වීමේ රටාවක් පේන්න තියෙනවා. මේ සත්තු මේ විදියට පැතිරෙන්න හේතුව හොයලා බලන එකත් සෑහෙන වටිනවා. මොකද අවුරුදු කීපයක් තුළ තමයි මේ ප්‍රවණතාවය ඇති වෙලා තියෙන්නේ.

දැන් කෙනෙක්ට හිතෙන්න පුළුවන් මොකක්ද ප්‍රශ්නෙ කියලා. ප්‍රශ්නෙ තමයි මොනරු වගා පාළු කිරීම. ඌ සර්ව භක්ෂකයෙක්. සර්පයෝ පවා ආහාරයට ගන්නවා. ඊට අමතරව ධාන්‍ය ජාති කන්න හරි ආසයි. මේ හින්දා ගොවීන්ට වෙන හානිය වගේම පරිසරයේ සමතුලිතබවත් නැති වෙනවා. පොඩ්ඩක් අන්තර්ජාලයේ හොයලා බැලුවොත් දැනගන්න ලැබේවි මොනරු නිසා ඉන්දියාව, පකිස්තානය වගේ රටවල වගා බිම් අතහැරලා දාන්න පවා සිද්ධ වුණ බව. ඒ නිසා කවදාහරි ‍”මොනර උවදුරක්” ගැන කතා කරන්න සිද්ධ වෙන්න කලින් ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම ඉතා වැදගත්.

2014/04/03

පස් ගෝ රස

“පස් ගෝ රස” යනු එළකිරිවලින් සාදාගන්නා නිෂ්පාදන පහකි. එනම් කිරි, දී (කිරි) / මුදවපු කිරි, මෝරු, වෙඬරු, ගිතෙල් යනුවෙනි. මේවායේ ඉංග්‍රීසි නාම බොහෝ දෙනාට පටලැවිල්ලකි. කාර්යාල සගයෙකුගේ උපකාරයත්, මගේ කෙටි පර්යේෂණයකත් අවසානයේ පහත සඳහන් ආකාරයට තහවුරු කරගතිමි.

  • කිරි        -    Milk
  • දී (කිරි)    -    Curd
  • මෝරු     -    Whey
  • වෙඬරු    -    Butter
  • ගිතෙල්    -    Ghee