Tuesday, October 14, 2014

මොනරු ඇවිත්

මම දන්න කෙනෙක් ළඟදි පුදුම හිතෙන කතාවක් කිව්වා. ඒ මතුගමට කිට්ටුවත් මොනරු ඉන්නවා කියලා. සාමාන්‍යයෙන් මොනරු ඉන්නේ වියලි කලාපයේ. ඒත් දැන් ටික ටික තෙත් කලාපෙටත් ඇවිල්ලා. මීට අවුරුදු කීපයකට කලින් මම මාතර පැත්තේ මොනරු දැකලා තියෙනවා. ඒ වගේම බෙලිඅත්තෙත්. ඊට පස්සේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ සමහර ප්‍රදේශවල ඉන්නවා කියලා අහලා තියෙනවා. දැන් කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ. තව ටික කාලෙකින් කොළඹටත් ඒවි. ඉතින් පැහැදිලි බෝ වීමේ රටාවක් පේන්න තියෙනවා. මේ සත්තු මේ විදියට පැතිරෙන්න හේතුව හොයලා බලන එකත් සෑහෙන වටිනවා. මොකද අවුරුදු කීපයක් තුළ තමයි මේ ප්‍රවණතාවය ඇති වෙලා තියෙන්නේ.

දැන් කෙනෙක්ට හිතෙන්න පුළුවන් මොකක්ද ප්‍රශ්නෙ කියලා. ප්‍රශ්නෙ තමයි මොනරු වගා පාළු කිරීම. ඌ සර්ව භක්ෂකයෙක්. සර්පයෝ පවා ආහාරයට ගන්නවා. ඊට අමතරව ධාන්‍ය ජාති කන්න හරි ආසයි. මේ හින්දා ගොවීන්ට වෙන හානිය වගේම පරිසරයේ සමතුලිතබවත් නැති වෙනවා. පොඩ්ඩක් අන්තර්ජාලයේ හොයලා බැලුවොත් දැනගන්න ලැබේවි මොනරු නිසා ඉන්දියාව, පකිස්තානය වගේ රටවල වගා බිම් අතහැරලා දාන්න පවා සිද්ධ වුණ බව. ඒ නිසා කවදාහරි ‍”මොනර උවදුරක්” ගැන කතා කරන්න සිද්ධ වෙන්න කලින් ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම ඉතා වැදගත්.

Thursday, April 3, 2014

පස් ගෝ රස

“පස් ගෝ රස” යනු එළකිරිවලින් සාදාගන්නා නිෂ්පාදන පහකි. එනම් කිරි, දී (කිරි) / මුදවපු කිරි, මෝරු, වෙඬරු, ගිතෙල් යනුවෙනි. මේවායේ ඉංග්‍රීසි නාම බොහෝ දෙනාට පටලැවිල්ලකි. කාර්යාල සගයෙකුගේ උපකාරයත්, මගේ කෙටි පර්යේෂණයකත් අවසානයේ පහත සඳහන් ආකාරයට තහවුරු කරගතිමි.

  • කිරි        -    Milk
  • දී (කිරි)    -    Curd
  • මෝරු     -    Whey
  • වෙඬරු    -    Butter
  • ගිතෙල්    -    Ghee

Thursday, January 30, 2014

සිංහල IT වදන්

තොරතුරු තාක්ෂණ ක්ෂේත්‍රයේ භාවිතා වන වචන සඳහා සිංහල යෙදුම් සෙවීම විටෙක ඉතා අසීරු කටයුත්තකි. රාජ්‍ය භාෂා දෙපාර්තමේන්තුව, ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය සහ තවත් පුද්ගලික ආයතන විසින් හඳුන්වාදුන් පාරිභාෂික ශබ්දමාලා තිබුණ ද ඒවායින් සියලු අඩුපාඩු සම්පූර්ණ වී නොමැත. නිතර එක්වන අලුත් වදන් නිසා තත්ත්වය තවත් බැරෑරුම් වේ. මාගේ රැකියා ස්වභාවය අනුව මෙවන් අවස්ථාවලට නිතර මුහුණ දීමට සිදුවන අතර එවන් අවස්ථාවන්හි දී සාම්ප්‍රදායික වෘත්තීයමය පරිවර්තකයින් පවා අසීරුතාවයට පත් වේ.

කළ හැක්කේ අලුතින් වචන නිර්මාණය කිරීම හෝ එම අර්ථයම ඉස්මතු වන ආකාරයෙන් වදන් පෙළගැස්වීම ය. පසුව සඳහන් කළ විකල්පය සෑම විටකදී ම සාර්ථක නොවන්නේ පරිවර්තනයේ ස්වභාවය හා සන්දර්භය අනුව එම භාවිතාව ප්‍රායෝගික නොවීමට ඉඩකඩ ඇති බැවිනි. එනිසා මා අතින් කාලයක් මුළුල්ලේ නිර්මාණය වූ වදන්/යෙදුම් කිහිපයකි. ඔබගේ රුචිය හෝ අවශ්‍යතාවය අනුව මේවා භාවිතා කළ හැකි බැවින් මෙහි පළ කරමි. තවත් ඒවා නිර්මාණය වුවහොත් මෙම ලිපියම නැවත නැවත යාවත්කාලීන කරන්නෙමි.

Process redundancies - ක්‍රියාවලි අතිරික්තයන්
Predicting trends or patterns - නැඹුරුතා හා රටා පුරෝකථනය
Document & Workflow Management System - ලේඛන හා කාර්ය ප්‍රවාහ කළමනාකරණ පද්ධතිය
Process integration - ක්‍රියාවලි සමෝධානය
ICT enabled - තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණයෙන් බල ගැන්වුණු
Integrated information solution - සංගෘහිත තොරතුරු විසඳුම
Integrated approach - සමෝධානික ප්‍රවේශය
Process owners - ක්‍රියාවලි හිමිකරුවන්
Discussion groups - සංවාද සමූහ
e-Parliament - ඉ-පාර්ලිමේන්තුව
Digital chamber - අංකිත/ඩිජිටල් සභාව
Global Centre for ICT in Parliament - පාර්ලිමේන්තුවල තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණයන් සඳහා වූ ගෝලීය මධ්‍යස්ථානය
Open Source Productivity tools - විවෘත මූලාශ්‍ර ඵලදායිතා මෙවලම්
Assessment tools - ඇගයුම් මෙවලම්
Reachability - ප්‍රවේශ හැකියාව
Secure access - ආරක්ෂිත පිවිසීම
Outdoor digital screening system - එළිමහන් ඩිජිටල් තිරගතකිරීමේ/විකාශන පද්ධතිය
Document-handling system - ලේඛන පරිහරණ පද්ධතිය
Document repositories - ලේඛන සංචිත
Data stores - දත්ත ගබඩා
Concept paper - සංකල්ප පත්‍රිකාව
Phased-out approach - අදියර ගත ප්‍රවේශය
Intranet portal - අන්තඃජාල බිහිදොර
Web traffic - වෙබ් දත්ත ගමනාගමනය
Network traffic - ජාල තොරතුරු ප්‍රවාහය
Streaming - විකාශය කිරීම
Sharing - බෙදාගැනීම / බෙදාහැරීම
Data loss - දත්ත හානිය
RSS reader - RSS කියවනය
Up-to-date - යාවත්කාලීන
Format - ස්වරූපය
High-resolution - අධි තීව්‍රතාවය
Wired - රැහැන් සහිත
Leased connectivity - පැවරූ සම්බන්‍ධකතාවය

අතුරු මුහුණත් සඳහා

Captcha / Security code - ආරක්ෂක කේතය
Discussion Forum - සාකච්ඡා මණ්ඩපය / සංවාද මණ්ඩපය
Forum thread - සංවාදය
Forum topic - සංවාද මාතෘකාව
Follow-up comments - අනුගාමී අදහස්
Anonymous user - අඥාත පරිශීලකයා
Login with Facebook - ෆේස්බුක් මගින් පිවිසෙන්න
Logout - පිටවෙන්න
Social profile - සමාජ මාධ්‍යය ගිණුම
Video is not supported - වීඩියෝවට සහය නොදක්වයි
Reset - හිස් කරන්න
On-demand - අවැසි පරිදි
Mailing List - ඊ-මේල් ලැයිස්තුව
Newsletter Subscription - ඊ-මේල් ලැයිස්තු ග්‍රාහකත්වය
Subscribe - බැ‍ඳෙන්න
Share this - මෙය ප්‍රචාරණය කරන්න
Increase/Decrease font size - අකුරු ලොකු/පොඩි කරන්න
Switch to Sinhala - සිංහල භාෂාවට මාරු වෙන්න / සිංහලට මාරු වෙන්න
{X} is Loading – {X} ප්‍රවේශනය වෙමින් පවතී
Common words - අප්‍රධාන වචන


සැ.යු.:
  • මෙහි සමහර යෙදුම් තවත් පුද්ගලයින් අතින් ද නිර්මාණය වී තිබිය හැකිය.
  • මෙම වදන් සෑම සන්දර්භයකටම සුදුසු නොවනු ඇත.
  • මේ වදන්/යෙදුම් සඳහා විකල්ප ද පවතී.

Thursday, November 14, 2013

ෆුල්-ෆේස් හෙල්මට් තහනම

මීට සතියකට පෙර පොලිස් මූලස්ථානය මඟින් නිකුත් කළ නිවේදනයකින් කියැවුණේ මුහුණ සම්පූර්ණයෙන්  ආවරණය කරන ලද (full face) සහ ඉදිරිපස ආවරණය (visor) කළු පැහැ ගැන්වූ හෙල්මට් පැළඳීම තහනම් බවයි. මෙය අලුත් නීතියක් නොවන අතර 1981 අංක 21 දරන මෝටර් වාහන (සංශෝධන) පනතේ 158 (2) හා 237 වගන්ති යටතේ 1991.01.11 දිනැති අංක 644/26 දරන අති විශේෂ ගැසට් පත‍්‍රයේ මෙම රෙගුලාසි සඳහන් වේ. එනම් මීට වසර 22 කට පෙර පනවන ලද්දකි. රටේ නීතිය අනුව ක්‍රියාකිරීම සෑම පුරවැසියෙකුගේ ම වගකීමක් වන අතර කාලෝචිත මෙන්ම ප්‍රායෝගික නීති පැනවීම (හෝ සංශෝධනය කිරීම) අදාළ බලධාරීන්ගේ යුතුකමකි.

විශේෂයෙන්ම සමාජය තුළ මේ සම්බන්ධව දැඩි කතාබහක් මෙන්ම විරෝධයක් මතු වී තිබෙන්නේ “full face” හෙල්මට් භාවිතා කිරීමට නොහැකි වන නිසාය. කළු පැහැ ගැන්වූ ආවරණ නිසා ඇතිවිය හැකි ආරක්ෂක ප්‍රශ්න (වෙනත් වාහනවලට ද අදාළ වේ) පිළිබඳව බොහෝ දෙනා එකඟ වන නමුදු සම්පුර්ණ මුහුණු ආවරණය තහනම් වීම සම්බන්ධ තත්ත්වය එසේ නොවේ. එයට හේතුව එමඟින් ධාවකයාට උදාකර දෙන අනාරක්ෂිත තත්වයයි. මීට දශක දෙකකට පෙර මෙම රෙගුලාසි පැනවූයේ එවකට පැවැති වාතාවරණය අනුව ය. නමුත් අද ලංකාවේ මහාමාර්ග ඉතා අනාරක්ෂිත ය. දිනකට සිදුවන රථවාහන හදිසි අනතුරු සංඛ්‍යාව ඊට කදිම නිදසුනකි. මෙහිදී ‍ෆුල් ෆේස් හෙල්මට් නිසා ජිවිතය මෙන්ම තමන්ගේ මුහුණ ද බේරා ගත් පිරිස බොහෝ ය. මම ද එවැන්නෙක්මි.

මා සතුව දෙවර්ගයේ ම හෙල්මට් තිබුණ ද බොහෝ විට ‍ෆුල් ෆේස් ආකාරය පළඳිමි. ඊට හේතුව එයින් ලැබෙන ආරාක්ෂාකාරී හැඟීමයි. එම හැඟීම යථාර්ථයක් බවට පත්වූයේ පිළියන්දලට නුදුරු ප්‍රදේශයක දී හදිසි අනතුරකට මුහුණ දුන් දිනයේ ය. තවත් යතුරු පැදියක් හා ගැටීමෙන් පසු මම මහපාරේ ඇද වැටුණේ මුහුණ බිම ඇනෙන පරිදි ය. එපමණක් නොවේ, එලෙසින් ම හෙල්මටය පාරේ ඇතිල්ලී ද ගියේය. යතුරුපැදිය තිබුණේ මගේ ඇඟ උඩ ය. අනතුරින් මාගේ අතකට සුළු තුවාල ද කකුලකට බරපතල තුවාල ද සිදුවිය. එහෙත් ‍ෆුල් ෆේස් හෙල්මටයට පින් සිදුවන්නට මගේ මුහුණ ‍බේරුණි. මා එදා සාමාන්‍ය හිස් ආවරණයක් පැලඳ සිටියේ නම් හඳුනාගත නොහැකි සේ මුහුණ විකෘති වනු නිසැක ය. වයිසරය පමණක් සහිත හෙල්මටයක් පැලඳ සිටියේ නම් වයිසරයට කැපී බරපතල තුවාල සිදුවන්නේ ය. මෙවන් අත්දැකීමකට මුහුණ පෑ එකම පුද්ගලයා මා නොවේ.

මෙහි තවත් පැතිකඩක් වනුයේ අලුතින් හෙල්මටයක් මිලදී ගැනීම සහ ගෙන් වූ හෙල්මට් විකුණා ගැනීමේ ප්‍රශ්නයයි. සාමාන්‍යයෙන් හොඳ ප්‍රමිතියේ ‍ෆුල් ෆේස් නොවන හිස් ආවරණයක් ද රු 2000 ක් වත් මිල වේ. එක්වරම මෙවැනි මුදලක් වියදම් කිරීම බොහෝ දෙනාට අසීරු කරුණකි. මන්ද, යතුරුපැදිය යනු සාමාන්‍ය (මධ්‍යම පාන්තික) ජනතාවගේ ප්‍රවාහන මාධ්‍යයක් බැවිනි. සුළු පරිමාණ ව්‍යාපාරයක් වශයෙන් හෙල්මට් සහ යතුරුපැදි ආශ්‍රිත උපාංග අලෙවි හා නිෂ්පාදනය කරන්නන් ද අර්බුදයක ට මුහුණ පා ඇත. මා සමඟ අදහස් දැක්වූ එක් ව්‍යාපාරිකයෙකු පවසා සිටියේ ඔහු විසින් ගෙන්වූ රුපියල් ලක්ෂයකට අධික ‍ෆුල් ෆේස් හෙල්මට් විකුණාගැනීම දැන් ප්‍රශ්නයක් වන බව ය.

මෙම නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට එක් හේතුවක් වශයෙන් පොලීසිය සඳහන් කර තිබුණේ යම් යම් අපරාධ සිදුකරන පුද්ගලයින් මෙවැනි හිස් ආවරණවල පිහිටෙන් පලායන බවයි. නමුත් සාමාන්‍ය ජනතාවගේ හැඟීම වන්නේ, ‍ෆුල් ෆේස් වේවා නොවේවා අපරාධකරුවන් අල්ලා ගැනීමට පොලීසිය දක්ෂ විය යුතු බවය. එමෙන්ම ‍ෆුල් ෆේස් නොවන හෙල්මටයක් පැලඳ සිටිය ද, ධාවනය වන යතුරුපැදියක පුද්ගලයෙකු එකවරම හඳුනා ගැනීම අපහසු මෙන්ම ප්‍රායෝගික නොවන කාර්යයක් බව අපගේ හැඟීම වේ. ‍ෆුල් ෆේස් නොවන හෙල්මටයක් පැලඳ සිටියත් අව්කණ්ණාඩි හෝ ලේන්සුවක් වැනි දෙයක් පැලඳීමෙන් අඳුනා ගැනීමට නොහැකි වන සේ පලායාමට අපරාධකාරයෙකුට හැකි බවද ඕනෑම අයෙකුට වැටහෙන කරුණකි. මෙම පදනම අනුව එවැනි දෑ පැලඳීම ද තහනම් කළ යුතුය.

එනිසා මහජන මතය ද වීමසීමෙන් අනතුරුව, ජනතාවට තමන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කරගැනීමටත්, පොලීසියට තමන්ගේ රාජකාරිය කරගැනීමටත් හැකි වන පරිදි නීති සංශෝධනය කළ හැකි නම් වඩා සුදුසු ය.


අනතුරකින් හානියට පත් හෙල්මටයක්:-














පින්තූර:
http://commons.wikimedia.org/wiki/File:White_full-face-helmet.jpg
http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Swisherhelmet1.jpg


Thursday, October 31, 2013

පාසල් ළමුන් සමාජ මාධ්‍ය පිළිබඳව දැනුවත් කිරීමේ වැදගත්කම

“සමාජ මාධ්‍ය” යනු මේ දිනවල නිතර අසන්නට ලැබෙන නිතර කතාබහට ලක්‍වන දෙවදනකි. ඒ කෙතරම් ද යත්, රටේ මුල් පුරවැසියාට ද පසුගිය දිනවල දී මේ සම්බන්ධව කතාකරන්නට සිදුවිය. ඔහු එහිදී සමාජ මාධ්‍ය නිසි ලෙස භාවිතා කිරීම පිළිබඳව සඳහන් කළේය. වැඩිහිටියන්ට මේ සම්බන්ධයෙන් උපදෙස් දිය නොහැකි වුව ද, එම කාණ්ඩයට අයිති නොවන ළමා පරපුර ගැන වැඩි වගකීමකින් කටයුතු කිරීමත්, ඔවුන්ට අවැසි උපදෙස් ලබාදීමත් අත්‍යවශ්‍ය වේ.

වඩාත් ම කතාබහට ලක්වන ෆේස්බුක් (Facebook) සමාජ ජාලයට එක්වීමට වයස අවුරුදු 13 ට වැඩි ඕනෑම අයෙකුට හැකියාව තිබේ (දකුණු කොරියාවේ හෝ ස්පාඤ්ඤයේ නම් වයස අවුරුදු 14 ක් විය යුතුය). නමුත් ප්‍රශ්න ඇතිවන්නේ පිහියක් අවභාවිතා කරන්නා සේ මෙය භාවිතා කරන පිරිස් සහ ‘නිසි’ පරිදි තම සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම් භාවිතා කිරීමට නොදන්නා පිරිස් නිසා ය. අවභාවිතා කරන අයවලුන් සම්බන්ධයෙන් රටේ පවත්නා නීතිය අනුව ක්‍රියා කළ යුතුය. නැතහොත් දියුණු රටවල පවත්නා නීති අපටත් පනවා ගත යුතුය. එහෙත් නිසි පරිදි සමාජ මාධ්‍ය භාවිතා කිරීම යනු අත්දැකීම් හෝ දැනුවත්කමින් හෝ සාමාන්‍ය බුද්ධිය මෙහෙයවා ලැබිය යුතු දැනුමකි.

බොහෝ විට පාසල් යන වයසේ දරුවන්ට මෙම දැනුම නොලැබේ. එමනිසා මේ තුළින් ඔවුන්ට පැමිණිය හැකි ගැටලු හා අභියෝග පිළිබඳව ද නොදනී. මේ නිසා පාසල් දරුවන්ට සමාජ මාධ්‍ය නිසි ලෙස භාවිතා කිරීම පිළිබඳවත්, එහි තිබිය හැකි අවදානම් සහගත තත්ත්වයන් වළක්වාගැනීමට අනුගමනය කළ හැකි පියවර පිළිබඳවත් දැනුවත් කිරීම කාලීන අවශ්‍යතාවයකි.

මෙම කරුණු පාසලේ දී ඉගැන්වීමට පියවර ගත යුතුය. ශරීර සෞඛ්‍යය රැකගැනීම, ප්‍රථමාධාර ලබාදීම, ඩෙංගු වලින් ආරක්ෂාවීම ආදී දෑ පිළිබඳව උගන්වන්නා සේ ම මේ සම්බන්ධයෙන් ද අධ්‍යාපනයක් ලබාදිය යුතුය. විශේෂයෙන්ම ප්‍රසිද්ධ සමාජ ජාලවල පවත්නා පෞද්ගලිකත්ව යෙදුම් (privacy settings) ආදිය පිළිබඳව කියා දීමත්, තමන්ට අන්තර්ජාලය භාවිතයේ දී යම් කරදරකාරී තත්ත්වයකට මුහුණ දීමට සිදුවුණි නම් ඒ පිළිබඳව ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග සම්බන්ධයෙනුත් දැනුවත් කළ යුතුය. මීට සමගාමීව දෙමව්පියන් ද දැනුවත් කරන වැඩසටහන් පැවැත්විය හැකි නම් ඉතා වටිනේ ය. මන්ද, මෙය කාලීන මෙන්ම සමාජීය වශයෙන් ද වැදගත්කමක් ඇති කරුණක් බැවිනි.